على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
883
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
البرق : نيك پيدا گرديد برق . تشقية ( tacqeyat ) م . ع . ذليل كردن . و مغلوب كردن . تشقيح ( tacqih ) م . ع . شقح البسر : رنگ گرفت غورهء خرما و سرخ گرديد . تشقيص ( tacqis ) م . ع . اعضاى ذبيحه را جدا كرده در ميان شريكها بخشهاى برابر كردن و پاره پاره كردن گوشت را براى فروختن . تشقيق ( tacqiq ) م . ع . شقق الحطب : شكافت هيزم را ( شدد للمبالغة ) . و شقق الكلام : سخن را به نيكو روش بيرون آورد . تشقيه ( tacqih ) م . ع . شقه النخل تشقيها : رنگ گرفت غورهء آن خرما بن . تشك ( tocak ) ا . پ . دوشك و نهالى و بستر و فراش . تشكر ( tacakkor ) م . ع . سپاس دارى كردن يق تشكر له بلاءه اى شكره بلاء . تشكر ( tacakkor ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سپاس دارى و حق شناسى و سپاس نعمت . تشكك ( tacakkok ) م . ع . گمان كردن . تشكل ( tacakkol ) م . ع . صورت گرفتن . و تشكل العنب : به پختن در آمد انگور و رسيده شد بعض آن . تشكى ( tacakki ) م . ع . گله كردن . و تشكت المراة : شكوة ساخت آن زن تا دوغ زند . تشكى ( tacakki ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شكايت و گله . تشكية ( tackeyat ) م . ع . شكت النساء تشكية : شكوة ساختند زنان تا دوغ زنند . تشكيد ( tackid ) م . ع . دادن و بخشيدن . تشكير ( tackir ) م . ع . سپاس دارى كردن يق شكره بلاءه . تشكيك ( tackik ) م . ع . شككه تشكيكا : در گمان افگند او را . تشكيك ( tackik ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شك و شبهه . و گمان . تشكيل ( tackil ) م . ع . شكله : صورت كرد آن را . و شكلت المراة شعرها : بافت زن موى پيش سر را كه مجتمع كرده باشد به چپ و راست . و شكل الامر : مشتبه گرديد كار و پوشيده شد . و شكل العنب : رسيد انگور و يا به رسيدن در آمد . و شكل الدابة : بپاى بند بست پاى ستور را . تشكيل ( tackil ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ساختگى و صورت بستگى . و هيكل و كالبد . و انتظام و ترتيب . تشلشل ( tacalcol ) م . ع . تشلشل السيف بالدم : چكانيد و ريخت شمشير خون را . الحديث يتشلشل دما اى يتقاطر . و تشلشل ببوله : ريخت و چكانيد كميز را . تشليح ( taclih ) م . ع . برهنه كردن . تشليخ ( taclix ) ا . پ . تسليخ و سجاده و جا نماز . تشليخ ( taclix ) م . ع . كشتن . تشليخ ( taclix ) ا . ع . خون ريزى و كشتار . تشمت ( tacammot ) م . ع . خائب باز گرديدن يق تشمت القوم اى رجعوا خائبين بلا غنيمة . تشمر ( tacammor ) م . ع . خراميدن در رفتن . و يا بسرعت رفتن . و تشمر للامر : آمادهء كار شد . و تشمر الفرس : بشتاب رفت اسب . تشمز ( tacammoz ) م . ع . تشمز وجهه : بر گرديد گونهء روى او و ترنجيد . تشمس ( tacammos ) م . ع . در آفتاب ايستادن . تشمص ( tacammos ) م . ع . ترنجيده و در گرفته شدن . تشمعل ( tacam'ol ) م . ع . متفرق گشتن . تشمق ( tacammoq ) م . ع . شادمان شدن . و غيرت و رشك بردن يق تشمق الرجل اذا تنشط و غار . تشمل ( tacammol ) م . ع . چادر مشمل پوشيدن و صاحب آن شدن . تشمم ( tacammom ) م . ع . بوئيدن . تشمية ( tacmeyat ) ا . ع . بوئيدگى . تشميت ( tacmit ) م . ع . دعاى عطسه گفتن و يا عام است . و منه حديث زواج فاطمة عليها الصلاة و السلام فاتاهما فدعا لهما و شمت عليهما ثم خرج . و شمته تشميتا : فراهم آورد آن را . و شمت فلانا : خايب و خاسر گردانيد فلان را . و شمت الملك و الوالى : سپاس و تحية گفت ملك و والى را . تشمير ( tacmir ) ا . پ . بسفايج . تشمير ( tacmir ) م . ع . خراميدن در رفتن . و كوشيدن و سرعت نمودن در رفتار . و عزيمت كارى كردن . و شمر الشيئ : فراهم آورد آن چيز را . و شمر الثوب . و شمر الثوب عن ساقه : برداشت جامه را و بر پيچيد . و شمر فى الامر : سبكى و شتابى كرد در كار . و شمر السفينة و غيرها : رها كرد كشتى را . تشميزج ( tacmizaj ) ا . پ . چشميزك و چشم كه تخمى است سياه و املس و با نبات نرم سائيده در چشم كشند . تشميس ( tacmis ) م . ع . چيزى را بآفتاب سوختن . و در آفتاب گستردن . و پرستيدن آفتاب . تشميص ( tacmis ) م . ع . شمص الدواب : بدرستى راند ستور را . و